Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Başkanı Abdullah Eren, “Türk Dünyası Diyalog Forumu” kapsamında “Ortak Tarihten Ortak Geleceğe: Türk Dünyasında TİKA’nın Kalkınma Vizyonu” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Eren, Türk devletlerinin bağımsızlıklarının ardından siyasi istikrar, ekonomik dayanıklılık ve kurumsal gelişim alanlarında önemli mesafe kaydettiğini ifade etti.
Ekonomik gelişim verileri
Eren, Azerbaycan ve Kazakistan’da 1993’ten bu yana kişi başına düşen milli gelirin belirgin biçimde yükseldiğini paylaştı. Kırgızistan ve Özbekistan’da da aynı dönemde benzer bir artış yaşandığını belirten Eren, bu tablonun ülkelerin kalkınma yolculuğundaki ilerlemeyi gösterdiğini söyledi.
TİKA’nın 1992’de Türk dünyasıyla ilişkileri geliştirmek amacıyla kurulduğunu hatırlatan Eren, kurumun ilk yıllarda altyapı ve temel kalkınma ihtiyaçlarına odaklandığını, zamanla faaliyet alanının genişlediğini kaydetti. Bugün 53 ülkede 57 ofisle faaliyet gösteren TİKA’nın Afrika, Asya-Pasifik ve Latin Amerika’da da projeler yürüttüğü bildirildi.
“Kalkınma işbirliği” yaklaşımı
Türk devletlerinin kendi kalkınma kurumlarına ve gelişmiş kapasitelere sahip olduğunu belirten Eren, bu ülkelerle ilişkilerde “kalkınma yardımı” yerine “kalkınma işbirliği” kavramının kullanıldığını söyledi. Eren’e göre çalışmalar yalnızca okul, hastane ve altyapı gibi fiziki projelerle sınırlı değil; kamu kapasitesinin geliştirilmesi, teknik bilgi paylaşımı ve kurumsal tecrübe aktarımını da kapsıyor.
Eren, TİKA’nın Türk dünyasında idari ve sivil kapasite alanında 100’ün üzerinde, eğitim alanında yaklaşık 1300, kültürel miras ve restorasyon alanında 1000’in üzerinde, sağlık alanında 700 ve tarım-hayvancılık alanında 400 civarında proje gerçekleştirdiğini; insani yardım alanında ise 3 binden fazla projeye imza attığını açıkladı. Kazakistan’da üniversitelerde Türkçe eğitiminin geliştirilmesine, Kırgızistan’da ise gençlerin mesleki eğitim yoluyla istihdama katılımının desteklenmesine öncelik verildiği belirtildi.
Toplumsal dayanışma vurgusu
Eren, Türk dünyası arasındaki iş birliğinin yalnızca ekonomik göstergelerle ölçülemeyeceğini, asıl belirleyici unsurun toplumsal dayanışma olduğunu vurguladı. Ortak tarih, ortak hafıza ve ortak deneyimlerin bu dayanışmanın temelini oluşturduğunu belirten Eren, son dönemdeki ortak deneyimin Karabağ’ın azat edilmesi olduğunu söyledi.
Eren, ülkeler arasındaki kurumsal işbirliğinin güçlendirilmesinin ve ortak projelerin artırılmasının Türk dünyasının gelecekteki kalkınma hedeflerine katkı sağlayacağını ifade etti. Proje yürütülen ülkelerde kurum kapasitelerinin geliştiğine, yönetimin proje sonrasında ilgili ülkelere devredildiğine dikkat çeken Eren, doğal afet ve kriz dönemlerinde de TİKA’nın bölgedeki çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti.
