Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Genel Sekreteri Sultan Raev, Ankara’da düzenlenen “Türk Dünyası Diyalog Forumu” kapsamında “Gaspıralı’nın İzinde: Türk Dünyasında Dil, Kültür ve Hafıza” başlıklı panelde konuştu. Raev, ortak dil ve kültürün farklı coğrafyalardaki Türk topluluklarını birbirine yakınlaştıracağını savundu.
Gaspıralı’nın mirası vurgulandı
Panelin açılış konuşmasını yapan Raev, İsmail Gaspıralı’nın 1883’te Bahçesaray’da yayımlamaya başladığı Tercüman gazetesini, kültürel bağlar kuran önemli bir araç olarak değerlendirdi. “Dilde, fikirde, işte birlik” anlayışının Gaspıralı’nın düşünce dünyasının bir ifadesi olduğunu belirtti.
Raev, Türk dünyasının bugünkü siyasi sınırlarla tanımlanamayacağını, tarih boyunca geniş coğrafyalarda var olan Türk topluluklarının ortak bir medeniyetin mirasçıları olduğunu söyledi. Hafızanın yalnızca geçmişi hatırlamak değil, kimliği bilmek ve geleceğe hangi değerlerle ilerleneceğini kavramak anlamına geldiğini ifade etti.
Ortak alfabe ve kültürel etkileşim
Ortak alfabe çalışmaları, dil öğretimi, terminoloji birliği ve yayıncılık girişimlerine işaret eden Raev, asıl hedefin yalnızca aynı harfleri kullanmak olmadığını, Türk dünyasındaki toplumların birbirlerinin düşüncesini, edebiyatını ve bilimsel üretimini tanımasının amaçlandığını belirtti. Kültür ve sanatın karşılıklı anlayışı geliştirmedeki rolüne dikkat çeken Raev, dizi, film ve şarkıların zaman zaman uzun süren resmi çalışmalardan daha geniş kitlelere ulaştığını kaydetti.
Raev, “Bazen bir sanat eseri, yıllarca süren resmi çalışmaların ulaşamadığı milyonlarca insana ulaşabiliyor, başka bir Türk ülkesinde hazırlanan eserle diğer ülkedeki bir genç kelimeler öğrenebiliyor.” dedi. Dil, edebiyat, müzik ve gelenekleri kapsayan medeniyet hafızasının korunması gerektiğini de vurguladı.
Gaspıralı’nın mirasını yaşatmanın yalnızca sözlerini tekrarlamakla mümkün olmayacağını belirten Raev, onun döneminde gösterilen cesaretin, yenilikçi düşüncenin ve çalışma azminin bugünün koşullarında sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
