Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarım alanındaki iş birliğinin her zamankinden daha kritik bir noktaya geldiğini, bu iş birliğinin güçlendirilmesinin bölgesel istikrar ve ortak refah açısından stratejik bir gereklilik olduğunu ifade etti.
Yumaklı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nde düzenlenen “Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu 3. Toplantısı”na katıldı. Toplantı sonrasında gıda arz güvenliği, tarım ve kırsal kalkınma politikaları, tarım ve gıda ticareti ile IPARD Programı’nın geleceğinin görüşüldüğünü açıkladı.
Küresel krizler iş birliğini öne çıkarıyor
Bakan, toplantının zamanlamasının küresel krizler nedeniyle daha fazla önem taşıdığına dikkat çekti. Rusya-Ukrayna Savaşı, Gazze’deki gelişmeler ve Orta Doğu’daki çatışmaların tedarik koridorlarını zorladığını belirtti. Ayrıca iklim değişikliği, su stresi ve aşırı hava olaylarının tarımsal üretim üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu kaydetti.
Yumaklı, Türkiye’nin üretim kapasitesi, coğrafi konumu ve lojistik altyapısıyla Avrupa ve bölge için gıda arz güvenliğinde kilit rol oynadığını söyledi. Birleşmiş Milletler iş birliğiyle yürütülen Karadeniz Tahıl Girişimi kapsamında 33 milyon tondan fazla tahıl ve gıda ürününün dünya pazarlarına ulaştığını hatırlattı.
Ticaret hacmi ve tescilli ürünler
Yumaklı, ikili ticaretin her yıl güçlendiğini belirtti. Buna göre Türkiye’nin 2025’te AB’ye yaptığı tarım ihracatı 8,3 milyar dolar düzeyine ulaştı. 2026 yılının dokuz aylık döneminde ikili tarım ticaret hacmi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,7 artışla yaklaşık 11,4 milyar dolara yükseldi.
Görüşmelerde pazara erişimin iyileştirilmesi, tarım ve işlenmiş tarım ürünlerinde tercihli ticaret rejiminin geliştirilmesi ve coğrafi işaretlerin karşılıklı korunması konularının ele alındığını ifade etti. Son üç yılda 28 ürüne AB tescili alındığını, tescilli ürün sayısının 46’ya yükseldiğini ve kesin tescili beklenen 8 ürün bulunduğunu açıkladı.
IPARD programları ve 2028-2034 dönemi
Yumaklı, kırsal alandaki en somut iş birliğinin IPARD programları olduğunu belirtti. Bu programlar kapsamında yaklaşık 27 bin projenin desteklendiğini, 3,4 milyar avroluk yatırım yapıldığını ve 107 binden fazla kişiye istihdam sağlandığını söyledi.
Bakan, 2028-2034 döneminde iş birliğinin kesintisiz sürdürülmesi ve Türkiye’ye ayrılan mali kaynakların artırılmasının da gündemde olduğunu kaydetti. Böylece genç çiftçilerin, kadın girişimcilerin ve kırsal işletmelerin yatırımlarının daha güçlü desteklenebileceğini ifade etti.
Yumaklı, önümüzdeki günlerde yayımlanacak 2026 Türkiye Raporu’nun ülkenin çabalarını ve kaydettiği ilerlemeleri objektif biçimde yansıtmasını beklediklerini söyledi. Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu’nun düzenli ve sonuç odaklı biçimde sürdürülmesini arzu ettiklerini belirtti.
