Ana içeriğe atla
İstanbul22 Kasım 2026, Pazar
Tüm Manşet
Gündem

COP31 Başkanı Kurum, Örtü Karar’ın ‘Antalya Mutabakatı’ olarak ilan edilmesini istediklerini söyledi

COP31 Başkanı Murat Kurum, basın toplantısı sonrası gazetecilerin sorularını yanıtladı. Örtü Karar'ın son metin olmadığını söyleyen Kurum, fosil yakıt, ABD ile Çin'in katılımı ve iklim finansmanı sorularına da cevap verdi.

İstanbul
COP31 Başkanı Kurum, Örtü Karar'ın 'Antalya Mutabakatı' olarak ilan edilmesini istediklerini söyledi

İklim müzakerelerini izleyenler, fosil yakıt, 1,5 derece hedefi ve iklim finansmanı konularında COP31 Başkanı Murat Kurum’un basın toplantısında verdiği yanıtlarla ilgili ayrıntıları burada bulabilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı da olan Kurum, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) 11. gününde müzakerelerin son durumunu anlattı. Ardından yerli ve yabancı gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Örtü Karar metni nihai mi?

Kurum, Örtü Karar Taslağı’nın “Antalya Mutabakatı” adıyla COP tarihine geçmesi için çalıştıklarını söyledi. Eldeki metnin son hali olmadığını belirten Kurum, gelen görüşleri dinleyeceklerini ve toplantının ardından bütün gruplarla görüşmeyi sürdüreceklerini ifade etti. Hedefleri, herkesin uzlaştığı bir metni Genel Kurul’da “Antalya Mutabakatı” olarak ilan etmek.

Bir gün önce yaklaşık 5 saat süren Divan Toplantısı’na da değinen Kurum, bakanların neredeyse tamamının katıldığını, ülkelerin beklentilerini, önceliklerini ve endişelerini açıkça dile getirdiğini söyledi. Karar metninin şekillenmesinde bu toplantıdaki fikirlerden yararlandıklarını da ekledi.

Paris Anlaşması’nda çıkmaz var mı?

Müzakerelerde Paris Anlaşması’nın uygulanmasına dair çıkmaz olup olmadığı soruldu. Kurum, asıl sorunun hedeflerle uygulama arasındaki mesafe olduğunu belirtti. COP31 Başkanlığı’nı baştan beri “Uygulama COP’u” diye tanımlamalarının nedeninin bu mesafeyi azaltmak olduğunu söyledi. Paris Anlaşması’nı bugün yeniden tartışmanın kimseye yarar sağlamayacağını belirten Kurum, anlaşmadaki 1,5 derece hedefini pusula olarak göreceklerini söyledi.

Kurum’a göre Antalya Mutabakatı ve Örtü Karar hayata geçirildiğinde, mevcut emisyonlarda yaklaşık yüzde 30 azalma görülüyor.

Fosil yakıt Örtü Karar’da yer alacak mı?

Bu soruya Kurum, COP31 Başkanlığı’nın 35’e 35 elektrifikasyon hedefini hatırlatarak yanıt verdi. Önceki COP’larda alınan kararları yeniden tartışmaya açmadıklarını belirtti. Fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefinin COP28’de Dubai’de konulduğunu hatırlatan Kurum, elektrifikasyonun 2035’te küresel kullanımda yüzde 35’e ulaşmasının fosil yakıtlardan uzaklaşmayı gerektireceğini söyledi.

Tek bir konuya kilitlenip çözümsüzlük aramak yerine somut ve gerçekçi işlerle ilerlemek gerektiğini vurgulayan Kurum, her ülkenin önceliğine ve kalkınma şartlarına saygı göstereceklerini söyledi. Maliyet verileri de verdi: Üç yıl önce 1 megavat güneş paneli yatırımı milyon dolar düzeyindeyken şimdi 300-400 bin dolara inmiş durumda. Yenilenebilir enerjinin maliyeti de fosil yakıtın neredeyse yarısı. Kurum, Çin’i bu dönüşüme kimsenin zorlamadığını, ülkenin fırsatı görüp liderlik ettiğini belirtti ve “Zorla güzellik olmaz” dedi.

ABD ve Çin zirvede yer almıyor mu?

Bir yabancı gazeteci, en çok emisyon salan ABD ve Çin’in zirvede olmadığını söyleyerek eleştiri getirdi. Kurum, Çin Devlet Başkan Yardımcısı’nın ve birçok bakanın zirvede bulunduğunu, Çin’in müzakere heyetleriyle açılış gününden beri yoğun katılım gösterdiğini söyledi. ABD tarafında ise Amerikan Ticaret Odası’nın iş dünyasıyla birlikte çalıştığını, dünyada en çok emisyon üreten şirketlerin iklim mücadelesine katkı için irade ortaya koyduğunu anlattı. Her iki ülkenin de önemli kararlarda irade ortaya koyduğunu ve koyacağını söyleyen Kurum, kararları almak için kimseye ihtiyaç olmadığını da ekledi.

İklim değişikliğinin etkilerine de değinen Kurum, Nepal, Pakistan, Meksika ve ABD’de yaşanan sel ve krizleri örnek göstererek dünyanın kötü bir yere gittiğini söyledi. Çözümün zorlamayla değil gönüllülükle bulunabileceğini belirtti.

Finansman konusunda ne söylendi?

Yeşil finansmana gelen olumlu tepkiler soruldu. Kurum, ulusal ve uluslararası birçok finans kuruluşunun zirvede görüşmeler yaptığını, anlaşmalar imzalandığını söyledi. Özel sektörün de deneyimini paylaştığını, temiz teknolojilere ve yenilenebilir enerjiye yatırım konusunda görüşmeler yaptığını anlattı. Örnek olarak Çin Ulusal Enerji İdaresi ile ve Suudi Arabistan’la iletim altyapısı dahil 3 bin megavatlık yatırımı andı.

Küçük Ada Devletleri uyum finansmanının artırılmasını istiyor. Kurum, bu talebi duyduklarını ve gelişmiş ülkelerin verdikleri finansman sözlerini hızla yerine getirmesini, uyum finansmanını artırmasını metne eklediklerini söyledi. Uyum finansmanının hangi tarihten itibaren 3 katına çıkacağı ise tartışmalı. Kurum, bu tartışmayı gidermek için bilimin ışığında sekretaryaya görev verdiklerini açıkladı. Sekretarya, başlangıç tarihini adalet çerçevesinde belirleyip bildirecek ve konu en kısa sürede karara bağlanacak.

Para var ama neden kullanılamıyor?

Bir gazeteci yeni finansman taahhütlerini eleştirdi. Kurum, önceki COP’larda verilen sözlerin bile gerçekleşmediğini, gerçekleşseler de 1,5 derece için yeterli olmayacağını söyledi. Avrupa Birliği temsilcileriyle yaptığı görüşmeye dayanarak sorunun yalnızca finans eksikliği olmadığını belirtti: Para var ama hazır, uygulanabilir, azaltım ya da uyum odaklı proje yok.

Türkiye’nin COP31 Eylem Gündemi’nde ve 2035 hedeflerinde yer alan iki mekanizma bu soruna yanıt olarak anlatıldı:

  • İklim Uygulama Köprüsü: Az gelişmiş ülkelerde yeşil dönüşümün önünü açacak mekanizma.
  • Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Faaliyeti (SURFF): Yerel yönetimlerin iklime uyumunu güçlendirmeyi amaçlıyor. Kurum’a göre iklim değişikliğinden en çok etkilenenler yerel yönetimler. SURFF ile ulaşım, altyapı, kanalizasyon ve üst yapıda doğru projenin doğru finansmanla yönetilmesi hedefleniyor.

Kurum, bu mekanizmaların hepsinin Örtü Karar metninde yer aldığını söyledi.

Haber Akışı

Diğer Gündem Haberleri