Ana içeriğe atla
İstanbul18 Kasım 2026, Çarşamba
Tüm Manşet
Gündem

COP31 Başkanı Kurum, adil geçişin her ülke için farklı bir yol izleyeceğini söyledi

Antalya'daki COP31 Zirvesi'nde Adil Geçiş Bakanlar Toplantısı'nda konuşan Murat Kurum, ülkelerin farklı koşullarına dikkat çekti ve Adil Geçiş Mekanizması'nın nasıl işleyeceğine dair görüşlerini anlattı.

İstanbul
COP31 Başkanı Kurum, adil geçişin her ülke için farklı bir yol izleyeceğini söyledi

İklim dönüşümünün çalışanları, aileleri, küçük işletmeleri ve gençleri nasıl etkileyeceği, Antalya’daki COP31 İklim Zirvesi’nde yapılan Adil Geçiş Bakanlar Toplantısı’nın ana konusuydu. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirvenin 8’inci gününün son oturumunda Adil Geçişe İlişkin Dördüncü Yıllık Üst Düzey Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısı’nda konuştu.

Zirvede 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin temsilcileri iklim krizine karşı taahhütlerini, politikalarını ve çözüm önerilerini masaya yatırıyor. Toplantıda COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell de birer konuşma yaptı.

Toplantıda neler ele alındı?

Katılımcılar, Birleşik Arap Emirlikleri Adil Geçiş İş Programı’nda şimdiye kadar kaydedilen ilerlemeyi değerlendirdi. Ülkelerin adil, kapsayıcı ve kendi koşullarına uygun bir geçişi hayata geçirmesine nasıl daha iyi destek verilebileceği de görüşüldü.

Kurum adil geçişi nasıl tanımladı?

Kurum’a göre insanların aklındaki sorular çoğu zaman çok sade: Bir çalışan mesleğinin yarın ne olacağını merak ediyor, bir aile enerji faturasını düşünüyor, küçük bir işletme dönüşüm için gereken yatırımı nasıl yapacağını hesaplıyor, bir genç yeni ekonomide kendine yer olup olmayacağını soruyor. Kurum, adil geçişin bu sorulara güven veren cevaplar üretmek olduğunu söyledi.

Düşük emisyonlu ve iklime dirençli ekonomiye geçişin yeni sanayiler, teknolojiler ve iş alanları yarattığını belirten Kurum, bu değişimin toplumun her kesimine imkan sunması gerektiğini vurguladı. Çalışanların yeni beceriler kazanmasını, dönüşümden etkilenen bölgelerin yeni ekonomik alanlarla güçlenmesini ve ailelerin sosyal güvenliğinin korunmasını sürecin ayrılmaz parçaları olarak sıraladı.

Neden tek bir model yok?

Kurum, her ülkenin başlangıç noktasının farklı olduğunu belirtti. Enerji kaynaklarının, mali imkanların, sanayi yapılarının ve kalkınma ihtiyaçlarının birbirine benzemediğini söyleyerek şunları ifade etti: “Adil geçişin tek bir reçetesi olamaz. Ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ve göreli kabiliyetler ilkesi bize önemli bir çerçeve sunuyor.”

Ülkelerin kendi koşullarına göre belirlediği yolları desteklerken yoksulluğun azaltılmasının, enerjiye erişimin ve kalkınma hakkının da birlikte gözetilmesi gerektiğini söyleyen Kurum, “Dönüşümün faydasını paylaşırken maliyetini de hakkaniyetle paylaşmalıyız” dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da COP31 Liderler Zirvesi’nde finansmanın en çok ihtiyaç duyanlara ulaşmasını ve ülkelerin ulusal önceliklerinin korunmasını vurguladığını hatırlattı.

Adil Geçiş Mekanizması nasıl işleyecek?

Kurum, Birleşik Arap Emirlikleri Adil Geçiş Çalışma Programı kapsamında enerji, istihdam, sosyal koruma, gıda güvenliği, sanayi ve iklim direnci konularında önemli bir birikim oluştuğunu söyledi. Antalya’daki somut görevin ise COP30’da geliştirilmesine karar verilen Adil Geçiş Mekanizması’nın nasıl çalışacağını şekillendirmek olduğunu belirtti.

Kurum’un tarif ettiği sistemde ülkeler ihtiyaç duyduklarında teknik uzmanlığa ulaşabilecek, kurumlarının kapasitesini geliştirebilecek, bilgi ve tecrübe paylaşımından yararlanabilecek. Yerel yönetimlerin de dönüşümden doğrudan etkilenen topluluklarla çalışırken daha güçlü araçlara sahip olması gerekiyor. Kurum, yeni yapılar kurmaktan çok mevcut imkanları birbirine daha iyi bağlayan ve ülkelerin talebine cevap veren bir sistemin değerli olacağını söyledi.

Finansmana, teknolojiye ve kurumsal kapasiteye erişimin bu sistemin gerçek faydasını belirleyeceğini de ekleyen Kurum, sağlanan kaynakların geçişin toplumsal maliyetlerini hafifletirken uzun vadeli kalkınma imkanlarını da büyütmesi gerektiğini söyledi.

“Diyalog, Uzlaşı ve Aksiyon” adil geçişte ne anlama geliyor?

Kurum, COP31 Başkanlığı’nın “Diyalog, Uzlaşı ve Aksiyon” anlayışını adil geçiş için şöyle açıkladı: Diyalog, dönüşümden etkilenen insanları dinlemek demek. Uzlaşı, ülkelerin farklı şartlarını gözeten ortak bir yol bulmak. Aksiyon ise konuşulanların çalışanların, ailelerin, şehirlerin ve işletmelerin hayatında karşılık bulması.

Konuşmasını, “Dönüşüm ilerlerken insanlar kendilerini bu geleceğin neresinde görecek?” sorusuna vurgu yaparak sürdüren Kurum, şunları söyledi: Bir çalışan yeni bir mesleğe geçebiliyor, bir genç yeni ekonomide iş bulabiliyor, bir işletme dönüşümün maliyetini karşılayabiliyor, bir bölge eski ekonomik yapısının ardından yeniden güçlenebiliyorsa adil geçiş gerçek anlamını bulmaya başlar. Kurum, toplantının Çalışma Programı’nın değerlendirilmesine ve Adil Geçiş Mekanizması’nın uygulanabilir bir yapıya kavuşmasına katkı vermesini diledi.

Kurum, toplantıda adil geçişin ölçüsünü şöyle koydu: İklim dönüşümünün hızı artarken insanın geleceğe duyduğu güven de büyümeli.

Haber Akışı

Diğer Gündem Haberleri