
Science (S20), doğal tehlikelere karşı dayanıklılığın teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle güçlendirilmesini hedefleyen bir bildirge yayımladı. TÜBA’nın da paydaşları arasında yer aldığı bildirge, afet risklerinin azaltılmasında bilimsel bilginin ve ülkeler arası ortaklığın belirleyici rolüne dikkat çekiyor.
Afetlerin etkisi sınır tanımıyor
Bildirgeye göre doğal afetler yalnızca etkilediği bölgeyle sınırlı kalmıyor; küresel tedarik zincirlerini, finans piyasalarını, çevresel kaynakları ve toplumsal yaşamı da doğrudan etkiliyor. İklim değişikliği, plansız kentleşme, arazi kullanımı ve altyapı yetersizlikleri ise kayıpları artıran başlıca etkenler olarak öne çıkıyor.
Teknolojinin rolü ve veri altyapısı
Yapay zekâ, uzaktan algılama ve erken uyarı sistemleri hazırlık, müdahale ve iyileşme aşamalarında kullanılması gereken araçlar arasında sayılıyor. Bildirge, bu teknolojilerin etkisinin artırılması için güvenilir, güncel ve birlikte çalışabilir veri altyapılarının kurulmasını, kurumsal kapasitenin geliştirilmesini ve finansmana adil erişimi öneriyor. Düşük ve orta gelirli ülkelerin yüksek çözünürlüklü veri ve yeni teknolojilere erişiminin desteklenmesi de metinde açıkça vurgulanıyor.
Bildirgede teknolojik çözümlerin ülkelerin ve toplulukların ihtiyaçlarına uygun geliştirilmesi ve insan uzmanlığını destekleyecek biçimde kullanılması gerektiği ifade ediliyor.
Çok paydaşlı iş birliği çağrısı
Bildirge, hükûmetler, akademi, sanayi, sivil toplum, yerel topluluklar ve uluslararası kuruluşlar arasında sürdürülebilir ortaklıkların kurulmasını istiyor. Ülkeler arasında veri, deneyim ve teknolojik imkânların paylaşılmasının önemine de dikkat çekilen metinde, iş birliğinin tek yönlü aktarımdan değil, eşit ortaklığa dayalı ortak üretimden oluşması gerektiği belirtiliyor.
Metinde ayrıca afetlerin tamamen önlenemeyeceği, ancak bilimsel bilgi, teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle toplumların bu olaylara karşı daha hazırlıklı hâle getirilebileceği ifade ediliyor. Güçlü kurumlar, nitelikli insan kaynağı, sürdürülebilir altyapı ve uzun vadeli yatırımların dayanıklılığın temel unsurları olduğu vurgulanıyor.





