Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, TRT World Forum kapsamında İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenen “Algoritmik Çağda Kontrol Kimde? Şirketler, Devletler, Vatandaşlar” başlıklı oturumda konuştu. Oturum, etkinliğin ikinci gününde gerçekleştirildi.
Eşik bekçisinin yerini algoritmalar aldı
Duran, gazeteciliğin uzun yıllar editörlerin denetiminden geçtiğini hatırlatarak, her editoryal kararın arkasında hesabı sorulabilen bir insanın bulunduğunu söyledi. Bugün ise haberlerin kimlere ulaşacağına giderek algoritmaların karar verdiğini belirtti.
Duran, doğru ve teyit edilmiş bir haberin algoritma nedeniyle hedef kitleye ulaşamayabileceğini, buna karşılık yanıltıcı bir paylaşımın kısa sürede geniş kitlelere yayılabildiğini ifade etti. Algoritmaların tarafsız olmadığını savunan Duran, bu sistemlerin arkasında ticari ve siyasi çıkarlara hizmet eden insan tercihlerinin bulunduğunu kaydetti.
Gazetecilik ve kültürel hafıza üzerindeki etkiler
Duran, araştırma haberlerinin yapay zekâ özetleriyle kaynağından koparıldığını ve haber kuruluşlarının mali sürdürülebilirliğinin zedelendiğini söyledi. Gençlerin tarihlerini ve kültürel miraslarını dijital platformlar üzerinden öğrenmesinin, ortak hafıza açısından ciddi sorular doğurduğunu belirtti.
Dijital egemenlik ve üç temel ilke
Duran, Türkiye açısından meselenin dijital egemenlik boyutunu da vurgulayarak, hesap verebilirlik, algoritmik dağıtımda adalet ve çoğulculuk ilkelerinin yol gösterici olması gerektiğini savundu. Algoritmaların işleyişinde daha fazla şeffaflık çağrısı yaptı.
Gazze’de gazetecilerin yaşadıkları
Duran, Anadolu Ajansı serbest kameramanı Muntasır es-Savvaf’ın Gazze’de İsrail’in düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybettiğini, TRT Arabi kameramanı Sami Şehade’nin ise ağır yaralanarak sağ bacağını kaybettiğini hatırlattı. Büyük dijital platformlarda Gazze’den gelen içeriklerin kaldırıldığı veya erişiminin kısıtlandığını belirtti.
Duran, kontrolün muhakeme edebilen ve hakikati savunabilen insanların elinde kalması gerektiğini söyleyerek konuşmasını tamamladı. Duran, oturuma ilişkin NSosyal hesabından da paylaşımda bulundu.
